Wszystko zaczyna się w rodzinie
Na kształtowanie się osobowości dziecka pierwszy i podstawowy wpływ wywiera rodzina, a przede wszystkim postawy rodzicielskie. Wpływ rodziców na rozwój dziecka i stosunki wewnątrz rodziny przebiegają dwoma torami: jako świadoma praca wychowawcza i jako niezamierzone oddziaływanie. Już potoczna obserwacja wykazuje, że nie wszyscy rodzice ustosunkowują się w ten sam sposób wobec swoich dzieci i nie każda postawa rodziców wobec dziecka jest równie wartościowa i korzystna dla jego rozwoju.Można powiedzieć, że postawy rodzicielskie mogą być właściwe, czyli pozytywne, stwarzające odpowiednie warunki psychospołeczne dla prawidłowego rozwoju dziecka, ale bywają też , niewłaściwe, innymi słowy negatywne, wpływające ujemnie na ukształtowanie się jego osobowości. POSTAWA RODZICIELSKA to tendencja rodziców do odczuwania dziecka, myślenia o nim, zachowania się w pewien określony sposób wobec niego. Do właściwych postaw rodzicielskich M. Ziemska zalicza: AKCEPTACJA DZIECKA, czyli przyjęcie go takim jakim jest, z jego cechami fizycznymi, usposobieniem, z jego umysłowymi możliwościami, ograniczeniami i trudnościami. Akceptujący rodzice rzeczywiście lubią swoje dziecko i nie ukrywają przed nim tego uczucia. Kontakt z nim jest dla nich przyjemnością i daje im zadowolenie. Akceptując dziecko, dają mu poczucie bezpieczeństwa i zadowolenia z własnego istnienia. WSPÓŁDZIAŁANIE Z DZIECKIEM ,świadczące o pozytywnym zaangażowaniu i zainteresowaniu rodziców zabawą i pracą dziecka, a także wciąganie i angażowanie dziecka w zajęcia, w sprawy rodziców i domu- odpowiednio do jego możliwości rozwojowych. Rodzice znajdują przyjemność nie tylko we wspólnym wykonywaniu czynności, ale także i we wzajemnej wymianie uwag, obserwacji, zdań. DAWANIE SWOBODY właściwej do wieku dziecka. Rodzice w miarę dorastania dają dziecku coraz szerszy zakres swobody i pozwalają na pracę izabawę z dala od nich. Mimo , że pozostawiają dziecku duży margines swobody, potrafią utrzymać autorytet i kierować nim w takim zakresie, w jakim jest to pożądane. UZNANIE PRAW DZIECKA w rodzinie jako równych, bez przeceniania i niedoceniania jego roli. Rodzice pozwalają na odpowiedzialność za własne działanie, a nawet oczekują „ dojrzałego” zachowania. Przejawiają w ten sposób szacunek dla indywidualności dziecka. Kierują dzieckiem przez podsuwanie mu sugestii. Dziecko wie, czego oczekują od niego rodzice, a te oczekiwania są na miarę jego możliwości. Ogólnie można powiedzieć, że rodzice przejawiający właściwe postawy wobec dziecka chętnie otaczają je troskliwą opieką , dostrzegają i zaspokajają jego potrzeby, mają duży margines cierpliwości i gotowość tłumaczenia i wyjaśniania. Łatwo też nawiązują kontakt z dzieckiem. Niewłaściwe postawy rodzicielskie: POSTAWA ODTRĄCAJĄCA DZIECKO, którą obserwujemy przy nadmiernym dystansie uczuciowym i dominacji rodziców. Dziecko jest dla nich ciężarem i nierzadko poszukują oni instytucji, która przejęłyby ich obowiązki i uwolniła od tej niewygody, ograniczającej np. ich swobodę lub ważność robienia szybkiej kariery. POSTAWA UNIKAJĄCA, którą charakteryzuje ubogi stosunek uczuciowy między rodzicami a dzieckiem lub wręcz obojętność uczuciowa rodziców. Obcowanie z dzieckiem nie sprawia im przyjemności, a czasem bywa odczuwane jako trudne- wówczas ludzie są bezradni i nie wiedzą , co z nim robić. Kontakt z dzieckiem jest luźny, albo pozornie dobry i maskowany obdarzaniem prezentami, nadmierną swobodą, rzekomym liberalizmem. Charakterystyczną cechą tej postawy jest także brak zainteresowania rodziców sprawami dziecka i równocześnie angażowania go w zajęcia i sprawy domu i rodziny. POSTAWA NADMIERNIE CHRONIĄCA- podejście do dziecka jest wtedy bezkrytyczne, a ono same uważane za wzór doskonałości. Ten typ postawy zawiera takie postawy cząstkowe, jak np. traktowanie dziecka jako dzidziusia, przesadną opiekuńczość i nadmierną pobłażliwość, niedocenianie możliwości dziecka, rozwiązywanie za nie trudności, niedopuszczanie do samodzielności. To postępowanie uzależnia dziecko od matki ( ojca) i ogranicza swobodę, a także wścibstwo, izolowanie społeczne dziecka ( np. od rówieśników), nadmierne zaabsorbowanie jego zdrowiem. POSTAWA NADMIERNIE WYMAGAJĄCA, ten typ złożonej postawy rodzicielskiej występuje, gdy rodzice są nadmiernie skoncentrowani na dziecku, ale posiadają cechy dominacji. Przy tej postawie jest ono zwykle naginane do wytworzonego przez rodziców wzoru dziecka, jakie chcieliby posiadać, bez liczenia się z jego indywidualnymi cechami i możliwościami. Rodzice z góry zakładają dostosowanie się dziecka do stawianych wymagań, a ono znajduje się pod presją, aby dorównać idealnemu wzorowi.
Opracowała Agnieszka Wawrzyniak
Opracowała Agnieszka Wawrzyniak
Tagi: artykuł, wszystko zaczyna się w rodzinie, przedszkole 42, Katowice
Komentarze (0) Drukuj Dodaj do ulubionych:
